Grapperhaus, heeft Tweede kamer met avondklok bewust vermeden, blijkt uit emails

Gepubliceerd op 23 juni 2021 om 17:10

Foto: Grapperhaus ©ANP

Avondklok, bewust Tweede kamer vermeden

Er was enorme haast bij, afgelopen winter: de oplopende coronacijfers moesten een gestopt worden en de volgens het kabinet en OMT was de avondklok een van de maatregelen die door minister Grapperhaus werd opgepakt. Een fikse juridische discussie wilde de minister voorkomen, dat is gebleken uit mailtjes die EenVandaag heeft ingezien na een beroep op de Wet Openbaarheid Bestuur (wob). Om die discussie te vermijden maakte hij gebruik van een wet die eigenlijk alleen gebruikt mag worden bij acute noodsituaties zoals natuurrampen.

Discussie voorkomen

"Die wet die officieel alleen ingezet kan worden voor echte noodsituaties zoals een overstroming", zegt hoogleraar staats- en bestuursrecht Wim Voermans over de inzet van de Wet Bijzondere Bevoegdheden Burgerlijk Gezag (wbbbg) om de avondklok mogelijk te laten worden. "De avondklok is daar niet mee te vergelijken, dit kon namelijk al maanden van tevoren voorbereid worden", zegt Voermans. Minister Grapperhaus heeft in januari dit jaar de keuze gemaakt om de politiek meest omstreden coronamaatregel in te zetten.

SGP-fractievoorzitter Kees van der Staaij vond het bijzonder curieus dat Grapperhaus koos voor deze juridische weg: "Ik ga er vanuit dat het kabinet het voordeel van deze noodwet had gezien, namelijk dat ze zelf de avondklok in gang konden zetten, met deze wet mogen ze voordat er met de Tweede Kamer over gesproken hoefde te worden hem in laten gaan. Op die manier hoefde Grapperhaus niet meteen verantwoording af te leggen en kwam er geen discussie dus is de tweede kamer op de 2e plek beland."

Eerder gewaarschuwd

Chris van Dam was de jurist in de CDA-fractie en had achter de schermen ook al twijfels dit jaar. Hij heeft gepleit voor een spoedwet die los staat van de andere wetten in plaats van gebruik van de wbbbg. In een uitgebreide mail aan partij collega Grapperhaus (CDA) heeft hij zijn beklag gedaan.

"Ik heb minister Grapperhaus al eerder gewaarschuwd dat deze wet bekeken zou worden door een rechter", zo vertelt hij. "Het kabinet wilde de avondklok snel door duwen, en deze wet heeft hen de mogelijkheid gegeven het zo snel mogelijk te doen."

In het beruchte Kamerdebat over de avondklok stond de vraag in het middelpunt of de Kamer het een zinnige maatregel zou zijn in de strijd tegen corona en hoe laat de avondklok zou ingaan. De juridische basis van de omstreden avondklok kreeg nauwelijks tot geen aandacht.

Uitspraak rechter, Viruswaarheid

Uit de stukken die EenVandaag heeft gelezeb via een beroep op de Wet Openbaarheid Bestuur bis gebleken dat Grapperhaus en zijn ministerie duidelijk niet zaten te wachten op een juridische discussie. Een topambtenaar sneerde namelijk op de mail vol bezwaren van Chris van Dam en had de minister geadviseerd: "Even heel kort door de bocht: als we deze discussie echt gaan voeren, hebben we deze zaterdag nog steeds GEEN avondklok."

Landsadvocaat, zag problemen aankomen


Grapperhaus schrijven in de mails laat zien dat hij die mening deelt. Een topambtenaar schrijft "Discussie nu is afgelopen" het probleem is inmiddels bekend. We denken de gekozen route juridisch goed te kunnen onderbouwen. Landsadvocaat meende dat ook al dat zei hij, "het zou kunnen afhangen van welwillende opstelling van rechter." Grapperhaus geeft dit ook toe. Die laatste zin is overigens opmerkelijk. Hier wordt duidelijk dat Grapperhaus wist dat er risico's hingen aan de keuzes die hij gemaakt had. De landsadvocaat voorzag de problemen dus al aankomen. Toch drukte de minister de wet erdoor.

Dat de uitspraak van de rechter terecht was, bleek wel toen de rechter Willem Engel van Viruswaarheid gelijk gaf in zijn zaak tegen de omstreden avondklok. In hoger beroep haalde de minister als nog zijn gelijk, dit gebeurde achteraf toen het kabinet had aangekondigd de avondklok opnieuw vast te leggen  in een wet. Daarna bleef de avondklok wel juridisch goed staan."


Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.